Een aantal jaar geleden vond in het Anne Frank Huis de tentoonstelling ‘Grensgevallen’ plaats. Doel van de tentoonstelling was het op gang brengen van de discussie over grondrechten. Zo werd de bezoekers de vraag gesteld wat zij belangrijker vonden: vrijheid van meningsuiting of het recht op bescherming tegen discriminatie. Opvallend waren de verschillen van opvatting tussen veel Europeanen en Amerikanen. Zo vonden de meeste Amerikanen ‘the right to speak’ het belangrijkst, terwijl het grootste deel van de Europeanen de bescherming tegen discriminatie als hoogste waarde zag.
De vrijheid van meningsuiting is een belangrijk recht dat in de vorige eeuw is verworven. Het kan aanzetten tot nadenken over het leven in plaats van het klakkeloos overnemen van de mening van anderen. Dominee en pastoor zijn van hun voetstuk gehaald en steeds meer mensen hebben de mogelijkheid om het eigen universum te scheppen naar eigen beeld. Het heeft mijn zegen.
Toch vraag ik me af of we niet zijn doorgeslagen in het voortdurend geven van onze mening. Is het geven van een mening altijd heilig, zelfs wanneer het doel uit zicht is geraakt? Moeten we wel zo blij zijn met het feit dat Geert Wilders steeds zijn weinig genuanceerde mening verkondigt en dat een aantal Deense kranten de gewraakte cartoon nog een keer afdrukt om een statement te geven dat elk debat onmogelijk maakt? Maar toch doen we er allemaal aan mee; we geven onze mening over het Nederlands elftal, het kapsel van Balkenende en de (on)schuld van Joran. Het gaat lang niet altijd om wat je weet, maar om je mening zo hard mogelijk te roepen om te laten zien wat een ‘vent’ je wel niet bent. Volgens televisiepresentator Joris Linssen lijkt deze toestand wel een ziekte: meningitis. “Niet voor niets de medische term voor hersenvliesontsteking” (NCRV-Gids 23-29 februari 2008).
Nieuwe media spelen een grote rol bij het geven van meningen. Bij elk nieuwsbericht kan een reactie worden gegeven en dit weblog is een voorbeeld van hoe je online een preekgestoelte kunt creëren waar vanaf de digitale gemeente het goede nieuws verteld kan worden. Toch hebben nieuwe media een belangrijke eigenschap die het ophemelen waard is: interactiviteit. Het is relatief eenvoudig om een mening van reactie te voorzien en zo een debat te starten. Online dan wel offline; het gaat uiteindelijk toch om het uitwisselen van opinies, waaronder over de vraag die men in het Anne Frank Huis stelde. Misschien is het debat wel het beste medicijn tegen meningitis; maar daar heeft u vast wel een mening over.